
O skutku aneksu decydują jego treść, forma i termin podpisania
- Zgoda obu stron jest potrzebna do zmiany umowy, a nowe ustalenia najlepiej opisać wprost.
- Forma aneksu powinna odpowiadać formie wymaganej dla pierwotnej umowy.
- Sam nowy termin nie rozstrzyga automatycznie, co stanie się z zadatkiem ani warunkiem kredytowym.
- Po upływie terminu nie zakładaj, że aneks zadziała wstecz lub odtworzy wygasłe uprawnienia.
Przedłużenie terminu nie rozstrzyga losu zadatku
W projekcie aneksu łatwo zauważyć nową datę, a przeoczyć pozostałe postanowienia. Uważam, że największe ryzyko tkwi właśnie w tym skrócie: strony wpisują późniejszy termin aktu, lecz nie doprecyzowują, czy zadatek nadal zabezpiecza transakcję na tych samych zasadach.
Wpisz więc jasno, czy zmiana obejmuje wyłącznie termin, czy również wysokość i termin dopłaty zadatku, warunek uzyskania kredytu, cenę albo sposób rozliczenia wpłaconej kwoty. Jeśli nowe ustalenia zastępują wcześniejszy zapis, wskaż paragraf umowy, który ulega zmianie, a pozostałe postanowienia pozostaw w mocy.
Przykład: kupujący czeka na ostateczną decyzję banku, a sprzedający zgadza się przesunąć akt o kilka tygodni. Sam zapis „strony przedłużają termin zawarcia umowy” nie mówi, czy odmowa kredytu nadal pozwala odzyskać zadatek. Ten warunek trzeba powtórzyć albo zmienić wprost, jeśli strony chcą zachować go po przesunięciu daty.Akt notarialny zmienia siłę roszczenia, a nie tylko wygląd dokumentu
Dwie umowy przedwstępne mogą dotyczyć tego samego mieszkania i ceny, a mimo to dawać różne możliwości, gdy druga strona się wycofa. Według art. 390 Kodeksu cywilnego umowa przedwstępna zawarta w formie wymaganej dla umowy przyrzeczonej może pozwolić dochodzić jej zawarcia; przy zwykłej formie pisemnej zasadniczo chodzi o roszczenie odszkodowawcze w granicach przewidzianych przepisami i umową.
Art. 77 § 1 Kodeksu cywilnego wymaga, by zmianę umowy sporządzić w formie, którą ustawa albo strony przewidziały dla jej zawarcia. Dlatego gdy umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości została sporządzona jako akt notarialny, aneks także przygotujcie u notariusza. Przy umowie pisemnej zachowajcie co najmniej formę pisemną i podpisy obu stron, a przed podpisaniem sprawdźcie, czy sama umowa nie wymaga formy surowszej. Zasady te wynikają z Kodeksu cywilnego.
Przy umowie notarialnej forma aneksu nie jest kosmetyką. Jeśli zależy ci na możliwości dochodzenia zawarcia umowy przyrzeczonej, nie podpisuj zmiany w sposób, który może podważyć zachowanie wymaganej formy.
Jeśli termin już minął, nie dopisuj nowej daty bez sprawdzenia skutków
Miniony termin nie zawsze oznacza, że każda możliwość dochodzenia roszczeń zniknęła tego samego dnia. Kodeks cywilny przewiduje odrębne zasady dla roszczeń z umowy przedwstępnej: co do zasady przedawniają się one po roku od dnia, w którym umowa przyrzeczona miała być zawarta. Jeżeli jednak termin nie został określony w umowie, uprawniona strona może go wyznaczyć, a brak wyznaczenia go w ciągu roku od zawarcia umowy ogranicza możliwość żądania zawarcia umowy przyrzeczonej.
Załóżmy, że akt miał zostać podpisany do 30 września 2026 r., ale strony nie podpisały aneksu i termin upłynął. Nie traktuj dokumentu podpisywanego później jako prostego „przesunięcia daty”: zapisz, czy strony potwierdzają dalsze związanie umową, jaki jest nowy termin i co ustalają w sprawie zadatku oraz ewentualnych roszczeń za wcześniejsze opóźnienie. Przy sporze o odpowiedzialność lub zadatek skonsultuj treść z prawnikiem, bo samo nazwanie pisma aneksem nie rozstrzyga jego skutków.
Sprawdź, który zapis pasuje do twojej sytuacji
Nie każda zmiana wymaga przebudowania całej umowy. Poniższa tabela pomaga wychwycić, kiedy prosty aneks może nie wystarczyć i co dopisać, zanim obie strony złożą podpisy.
| Sytuacja | Możliwy skutek lub ryzyko | Co zrobić |
|---|---|---|
| Bank nie wydał jeszcze decyzji, a data aktu jest blisko | Termin może minąć, zanim strony uzgodnią zmianę; zapis o kredycie może nie obejmować nowej sytuacji. | Podpiszcie aneks przed upływem terminu i jednoznacznie określcie nową datę oraz dalsze obowiązywanie warunku kredytowego. |
| Przesuwacie termin, ale zmienia się też kwota lub termin zadatku | Niejasność może wywołać spór o to, która część wpłaty podlega zasadom zadatku. | Wskażcie kwoty, daty płatności i to, czy nowa wpłata jest zadatkiem, czy zaliczką. |
| Umowę przedwstępną sporządzono w formie aktu notarialnego | Aneks w słabszej formie może nie zachować wymaganej formy zmiany i osłabić ochronę roszczeń. | Uzgodnijcie zmianę u notariusza, zwłaszcza gdy zależy wam na dochodzeniu zawarcia umowy przyrzeczonej. |
| Termin zawarcia umowy już upłynął | Może powstać spór o opóźnienie, zadatek lub dalsze obowiązywanie zobowiązania. | Opiszcie wprost dalsze związanie umową i rozliczenie dotychczasowych roszczeń; przed podpisaniem rozważcie konsultację prawną. |
Prawdę mówiąc, przy zakupie na kredyt najczęściej niedopowiedziany zostaje właśnie warunek finansowania. Gdyby chodziło o taką sytuację, wybrałbym aneks, który równocześnie zmienia termin i potwierdza, co stanie się z zadatkiem przy odmowie banku, zamiast dokumentu ograniczonego do jednej nowej daty.
Przed podpisaniem dopnij szczegóły, które łatwo pominąć
Wpiszcie datę i miejsce sporządzenia aneksu, pełne dane stron oraz oznaczenie umowy, której dotyczy. Przy opisie mieszkania użyjcie oznaczeń z umowy i księgi wieczystej, aby nie powstała wątpliwość, do której nieruchomości odnoszą się zmiany.
Nowy termin podajcie jako konkretną datę albo precyzyjny sposób jej ustalenia. Jeśli umowa uzależnia zawarcie aktu od dokumentu, decyzji banku lub innego warunku, opiszcie też, kto ma wykonać dany krok i jak strony potwierdzą jego spełnienie. Nie zostawiajcie nowej daty do jednostronnego ustalenia, jeśli chcecie uniknąć kolejnego sporu.
Na końcu wskażcie, które postanowienia ulegają zmianie, że pozostałe zapisy pozostają bez zmian, oraz ile egzemplarzy podpisano. Każda ze stron powinna otrzymać podpisany egzemplarz, a przy akcie notarialnym dokument przygotowuje kancelaria.Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej. Jeśli aneks zmienia zadatek, warunek kredytowy, cenę albo strony podpisały już umowę w formie aktu notarialnego, skonsultuj projekt z prawnikiem lub notariuszem przed jego podpisaniem.
Jedna nowa data powinna porządkować całą transakcję
Najbezpieczniejszy aneks usuwa wątpliwości, zamiast przesuwać je na później. Zanim podpiszecie dokument, sprawdźcie, czy jasno określa nowy termin, status zadatku, warunki kredytowe i formę zmiany; wtedy przesunięcie aktu nie zostawi niedomkniętych ustaleń.