Kto płaci za akt notarialny przy sprzedaży działki? Zasady

Kto opłaca notariusza przy sprzedaży działki? Wykres pokazuje, że taksa notarialna brutto to 2423 PLN, a koszty dodatkowe to 8697 PLN.

Opublikowano

8 lis 2026

Spis treści

Przy sprzedaży działki kupujący chce już umawiać akt, a sprzedający zastanawia się, czy rachunek z kancelarii obniży kwotę, którą dostanie. Zwykle koszty aktu pokrywa kupujący, choć strony mogą ustalić inny podział, a wobec notariusza obowiązuje dodatkowa zasada.

Kto opłaca notariusza przy sprzedaży działki? Na rynku wtórnym taksa notarialna jest zależna od wartości nieruchomości.

Najczęściej płaci kupujący, ale podział można ustalić inaczej

  • Zwyczaj rynkowy: koszty sporządzenia aktu zwykle pokrywa kupujący.
  • Uzgodnienie stron: można podzielić wydatki po połowie albo przyjąć inny podział.
  • Odpowiedzialność wobec notariusza: za jego wynagrodzenie strony odpowiadają solidarnie.
  • PCC: przy umowie sprzedaży podatnikiem jest kupujący, jeśli podatek jest należny.
  • Hipoteka sprzedającego: jej wykreślenie i koszty dokumentów dotyczące sprzedającego najlepiej rozliczyć osobno.

Kupujący zwykle płaci za akt, lecz nie wynika to z obowiązkowego podziału

W praktyce przy sprzedaży działki rachunek za przygotowanie umowy i czynności przy jej podpisaniu najczęściej bierze na siebie nabywca. Nie oznacza to jednak, że prawo zawsze obciąża go całością tych kosztów: strony mogą uzgodnić podział, zanim kancelaria przygotuje akt.

Ustalenie najlepiej zapisać w umowie przedwstępnej albo potwierdzić mailowo przed zleceniem projektu. Prawdę mówiąc, samo hasło „koszty notarialne płaci kupujący” bywa zbyt nieprecyzyjne, bo pod jedną nazwą kryją się opłaty o różnym charakterze.

Solidarna odpowiedzialność nie jest tym samym co zwyczajowy podział rachunku

Tu pojawia się istotny haczyk. Art. 89 Prawa o notariacie stanowi, że strony czynności notarialnej odpowiadają solidarnie za wynagrodzenie notariusza. W praktyce oznacza to, że uzgodnienie między sprzedającym a kupującym, kto ostatecznie poniesie koszt, nie usuwa ich odpowiedzialności wobec notariusza za jego wynagrodzenie.

Rozdziel też tak­sę notarialną, czyli wynagrodzenie kancelarii, od podatków i opłat pobieranych przy akcie. Sama taksa jest ustalana ze stronami i nie może przekroczyć stawki maksymalnej, a ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych wskazuje kupującego jako podatnika PCC przy sprzedaży, jeśli ta transakcja podlega temu podatkowi.

Podatek, wpis do księgi i wynagrodzenie notariusza to osobne pozycje

Kwota płacona w kancelarii może obejmować kilka należności, które trafiają do różnych odbiorców. Nie każda z nich jest wynagrodzeniem notariusza, dlatego przy uzgadnianiu podziału poproś o rozpisanie kosztów według pozycji.

Pozycja Co oznacza dla stron Co ustalić przed aktem
Taksa notarialna Wynagrodzenie za przygotowanie i dokonanie czynności Czy pokrywa ją kupujący, sprzedający czy obie strony
PCC Podatek związany z umową sprzedaży, jeśli jest należny Czy dana transakcja podlega podatkowi; przy sprzedaży podatnikiem jest kupujący
Opłaty sądowe Koszty wniosków dotyczących księgi wieczystej Jakie wpisy lub zmiany obejmie akt
Dokumenty sprzedającego Wydatki na zaświadczenia i dokumenty potrzebne do transakcji Kto zamawia dokument i kto ponosi jego koszt
Wykreślenie hipoteki sprzedającego Osobny koszt związany z obciążeniem ujawnionym w księdze Czy sprzedający pokrywa go samodzielnie, czy strony uzgodniły inaczej

Jeżeli umowa dotyczy działki kupowanej od podatnika VAT albo transakcja korzysta ze zwolnienia, zasady PCC mogą się różnić od typowej sprzedaży prywatnej. Nie przyjmuj więc automatycznie, że każda kwota z rozliczenia jest „opłatą za notariusza”; poproś o wskazanie, co jest taksą, podatkiem, a co opłatą sądową.

Przy działce z hipoteką rozdziel koszt aktu od kosztu sprzedającego

Gdy w księdze wieczystej widnieje hipoteka, przy podpisaniu aktu mogą spotkać się dwa odrębne rozliczenia: koszty nabycia działki oraz działania potrzebne do spłaty i wykreślenia obciążenia. Nie wrzucaj ich do jednego worka, bo wykreślenie hipoteki dotyczy konkretnego długu sprzedającego, a nie samego przeniesienia własności.

Jeśli część ceny ma trafić bezpośrednio do banku sprzedającego, poproś o wcześniejsze ustalenie kwoty spłaty i dokumentu potrzebnego do wykreślenia hipoteki. W akcie powinien znaleźć się przejrzysty sposób rozliczenia ceny, a osobno trzeba wskazać, kto pokryje koszty wniosku o wykreślenie.

Ustal podział przed projektem aktu, a nie przy okienku

Najwięcej nieporozumień powstaje wtedy, gdy strony uzgadniają tylko, że „notariusza opłaca kupujący”, a dopiero przy podpisaniu widzą dodatkowe pozycje. Przed zleceniem aktu poproś kancelarię o orientacyjny wykaz opłat, a potem przypisz każdą pozycję do kupującego albo sprzedającego.

Sytuacja Możliwy skutek Co zrobić
Strony nie ustaliły podziału kosztów Przyjęty zwyczaj może oznaczać, że rachunek pokryje kupujący, ale strony mogą mieć inne oczekiwania Uzgodnić podział przed przygotowaniem aktu i potwierdzić go na piśmie
Kupujący ma zapłacić całość, lecz chce podziału taksy Uzgodnienie może zmienić rozliczenie między stronami Poprosić kancelarię o rozpisanie taksy, podatków i opłat sądowych
Działka ma hipotekę sprzedającego Do standardowych kosztów dochodzi osobna sprawa wykreślenia obciążenia Ustalić, kto pokrywa koszt wykreślenia i jak bank otrzyma część ceny
Strony inaczej rozumieją „koszty notarialne” Przy podpisaniu może pojawić się spór o dodatkowe należności Wymienić w ustaleniu konkretne kategorie opłat, zamiast używać ogólnego określenia

Ja przyjęłabym prostą zasadę: najpierw rozdzielić należności według ich rodzaju, potem przypisać płatnika. To czytelniejsze niż zapis, że jedna strona „płaci notariusza”, zwłaszcza gdy w transakcji występuje hipoteka lub nietypowe rozliczenie ceny.

Jasny zapis chroni obie strony przed sporem o rachunek

W typowej sprzedaży działki koszty aktu pokrywa kupujący, ale jest to zwyczaj, a nie sztywny podział wszystkich należności narzucony stronom. Uzgodnijcie osobno taksę, PCC, opłaty sądowe i wydatki związane z hipoteką, a potem sprawdźcie, czy ustalenie odpowiada rozliczeniu przedstawionemu przez kancelarię.

Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej. Jeśli w księdze wieczystej są obciążenia, działka ma kilku współwłaścicieli albo strony planują niestandardowy podział kosztów, skonsultuj treść ustaleń z notariuszem lub prawnikiem przed podpisaniem umowy.

Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Materiał został opracowany przy wsparciu nowoczesnych narzędzi analitycznych i językowych (AI). Przed podjęciem decyzji skonsultuj się z ekspertem.

FAQ - Najczęstsze pytania

W praktyce koszty sporządzenia i podpisania aktu najczęściej pokrywa kupujący. Strony mogą jednak ustalić podział po połowie albo przyjąć inne rozwiązanie, dlatego warto uzgodnić to przed przygotowaniem aktu i potwierdzić na piśmie.

Nie. Zgodnie z art. 89 Prawa o notariacie strony czynności odpowiadają solidarnie za wynagrodzenie notariusza. Ustalenie między kupującym a sprzedającym określa ich wzajemne rozliczenie, ale nie usuwa odpowiedzialności wobec kancelarii.

Osobno należy rozpatrzyć taksę notarialną, PCC, opłaty sądowe związane z księgą wieczystą oraz koszty dokumentów potrzebnych do transakcji. Przy sprzedaży podatnikiem PCC jest kupujący, jeśli podatek jest należny, ale zasady mogą się różnić między innymi przy transakcji objętej VAT lub zwolnieniem.

Wykreślenie hipoteki dotyczy długu sprzedającego, a nie samego przeniesienia własności, dlatego jego koszt najlepiej ustalić osobno. Przed aktem strony powinny także uzgodnić kwotę spłaty banku, dokument potrzebny do wykreślenia obciążenia oraz sposób przekazania bankowi części ceny.

Oceń artykuł

Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

Tagi:

taksa notarialna pcc hipoteka księga wieczysta

Udostępnij artykuł

Napisz komentarz